بررسیها نشان میدهد که واکنش سریع به حریق در کنترل آن بسیار مهم است، زیرا به سرعت از مکان حریق مطلع شده و از خسارت بیشتر نیز جلوگیری میشود.
ابتدا گزارشدهی حریق به شکلهای گوناگون صورت میگرفت تا اینکه با ظهور تلگراف سیستم گزارشدهی حریق به ماموران سریعتر و دقیقتر انجام میشد. اولین سیستم اعلام حریق در سال 1847 در شهر نیویورک با ایجاد خط تلگراف برای ارتباط هشدارهای حریق به ایستگاهای آتشنشانی آغاز شد با گذشت زمان و خساراتی که برای شرکتها، خانهها و هزینههایی که برای اداره بیمه متقبل میشد، مالکان برای جلوگیری از این خسارت دنبال راهکارهایی بودند که با ظهور این سیستم و اطلاع سریع از حریق باعث جلوگیری از خسارت زیاد میشد هدف از به کارگیری سیستم اعلام حریق در ساختمانها این است که محدودیتهای احتمالی برای جلوگیری از مرگ یا آسیب ناشی از حریق به ساکنان ساختمان و دیگر افرادی که درگیر هستند کاهش مییابد.
سیستم اعلام حریق در واقع مجموعهای از تجهیزات که برای آشکارسازی علائم حریق و هشدار دادن از طریق تجهیزات شنیداری و دیداری در زمانی که دود، آتش، مونواکسیدکربن یا دیگر علائم حریق بهوجود میآید، بهکار میرود. سیستم اعلام حریق با آگاهسازی مالکان ساختمان پیش از فراگیرشدن آتشسوزی و اتصال خودکار به سیستم اطفای حریق فرصت متفرقکردن جمعیت و مهار آتشسوزی را فراهم میکند و باعث خاموش شدن حریق در یک نقطه در همان لحظات اولیه صورت میپذیرد که باعث کاهش خسارت و مرگ و میر میشود.
امروزه نصب سیستم اعلام حریق در مکانهای پرخطر و شلوغ و همچنین در ساختمانهای بلند و ارگانهای اداری باعث حفظ ایمنی همشهریان و کاهش خسارات به سیستمهای اداری و پروندههای بایگانی شده میشود در هر حال اهداف اساسي محافظت در برابر حريق:
1- تأمين سلامت ساكنان ساختمان
2- تأمين سلامت مأموران آتشنشاني
3- به حداقل رساندن خسارات مالي است.
سامانه مرکزی اعلام حریق: وظیفه پردازش مرکزی و پایش و کنترل سیستم را بر عهده دارد. پروتکل ارتباطی سیستم که میان تمام دستگاهها برقرار است، بر دو نوع سیستم اعلام حریق آدرسپذیر و سیستم اعلام حریق متعارف تقسیمبندی میشود. یکی دیگر از وظایف این سیستمها، انتخاب نوع خروجی (آژیرخطر عمومی، آژیرخطر در جاهای خاص، تماس با مرکز آتشنشانی و سایر خروجیها) است.
تجهیزات اعلام حریق:
مجموعهای از تجهیزات دیداری و شنیداری هستند که در زمان احساس خطر، هشدارهای لازم را ارسال میکند و از انواع گوناگون آژیر ساده، آژیر فلاشر، آژیر سخنگو و انواع زنگها و بلندگوهای اعلام خطر برای محیطهای داخل و بیرون ساختمان دسته بندی میشود.
همچنین خروجی سامانههای اعلام حریق، بسته به محل رخداد یا نوع آتش ایجادشده، میتواند شامل راهکارهای گوناگونی باشند: تماس خودکار با سازمان آتشنشانی محلی، روشنکردن تابلوهای خروج اضطراری، فعالسازی سامانهی اطفای حریق خودکار (اسپرینکلرها، سیستمهای هایدرنت و...)، قفلکردن یا از حالت قفل خارجکردن دربهای محلهای گوناگون (مانند در خروجیهای اضطراری) و... که همگی میتوانند بنا بر برنامهریزیهای هوشمند سیستم انجام شوند.
تجهیزات تشخیص حریق:
دتکتورها یا آشکارسازهای اعلام حریق (بسته به اینکه به کدام مشخصه آتش حساس باشند) در گروههای مختلفی تقسیم میشوند.
1-آشکارسازهای دودی: این نوع کاشفها در برابر دود حاصل از آتشسوزی یا کندسوزیهای اولیه حساس بوده و واکنش نشان میدهد و به دو نوع یونیزه و نوری (ابتیکال) تقسیم میشود و در مکانهایی مثل پذیرایی سالنهای همایش، انباریها، اتاق خواب و... و مکانهایی که فرایند حاصل از سوختن آنها با دود آغاز میشوند، مورد استفاده قرار میگیرند،
2-آشکارسازهای حرارتی که به دو نوع : الف) افزایشی : این نوع کاشفها به افزایش مقدار مشخصی از دما در یک زمان مشخص در محیط واکنش نشان میدهد این کاشفها میتوانند نوع دمای ثابت را نیز در بر داشته باشند. ب) ثابت: این کاشف در درجه حرارت مشخصی به عنوان مثال در دمای 60 درجه سانتیگراد فعال میشود. این کاشفها در پارکینگها، آشپزخانهها و موتورخانهها مورد استفاده قرار میگیرد.
3- آشکارسازهای مونواکسیدکربن: دستگاهی است الکتریکی که برای تشخیص و هشدار گاز مونواکسید کربن که گازی بیرنگ و بیبو و در عین حال سمی و کشنده است به کار میرود و در هتلها، منازل مسکونی، خوابگاهها و اتاقهای بیمارستان و اتاقک نگهبانی مورد استفاده قرار میگیرد با انباشتگی این گاز دستگاه با صدای زنگ مالکان را مطلع میسازد.
4- آشکارسازهای شعلهای: جهت آشکارسازی حریقهایی که از همان ابتدای ایجاد آتش، دارای شعله میباشند و این دتکتورها سریعتر از دتکتورهای دودی و حرارتی عمل میکند معمولا در فضایی مورد استفاده قرار میگیرند که مایعات و گازهای قابل اشتعال وجود دارد نظیر انبارها و سالنهای رنگ ایستگاههای پمپ گاز و بنزین پترشیمی و پالایشگاهها نیروگاهها و... طبقهبندی میشوند.
منبع: خبر شمال
